မိစၦာဝါဒ တည္ေထာင္သူမ်ား ႏွင့္ သူတို႔၏ ဝါဒ အႏွစ္ခ်ဳပ္ ၅

၆။ သဥၥယေဗလ႒ပုတၱ

အမည္ရင္းမွာ သဥၥယ ျဖစ္သည္။ စုေ၀းရာဟု အဓိပၸါယ္ရသျဖင့္ အတတ္ပညာေပါင္းစံု စုေ၀းရာ, အတတ္ပညာမ်ား ျပည့္စံုေသာ ဆရာၾကီးဟု ဆိုလိုသည္။ ဖခင္မွာ ေဗလ႒ျဖစ္၍ သူ႔အား ေဗလ႒ပုတၱ-ဟု ေခၚေ၀ၚႀက၏၊ သဥၥယ အမည္ရင္းႏွင့္ ေပါင္းကာ သဥၥယေဗလ႒ပုတၱ-ဟု အမည္တြင္ သူျဖစ္ေပသည္၊ သဥၥယမွ သိဥၥည္းအမည္ႏွင့္ ထင္ရွားသူလည္းျဖစ္ေပသည္၊

သူသည္ ပရိဗိုဇ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ပရိ သမႏၱေတာ ဝဇတီတိ ပရိဗၺာဇေကာ ဟူသည္ႏွင့္အႏွင့္ ပရိဗၺာဇက(ပရိဗိုဇ္)တို႔မည္သည္ တစ္ေနရာတည္း အတည္တက် မေနဘဲ ေနရာအႏွံ႔ လွည့္လည္ သြား ေနၾကျပီး အယူဝါဒေရးရာမ်ားကို ျငင္းခံုေဟာေျပာေနသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

လွည့္လည္ ဝါဒျငင္းခံုမွဳႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေရွးတုန္းက ျမန္မာျပည္မွာေတာင္ ရက္ကြက္ထဲ မ႑ာပ္ထဲမွာ အဘိဓမၼာစကား ျငင္းခံုမွဳႏွင့္စပ္၍ ရယ္စရာဟာသ သဖြယ္ပင္ ေျပာစမွတ္က်န္ရစ္သည္။ ဝိပႆနာသမားေရာ အဘိဓမၼာသမားပါ အလွဴမ႑ာပ္တကာ လိုက္ျပီး အဘိဓမၼာစကားမ်ား ျငင္းၾက၊ ခုံၾက၊ တရားစကား ေဆြးေႏြးၾက၏။ ထို႔ေၾကာင့္ "ေသာမနႆဂုတ္၊ လဖက္သုပ္၊ ၾကက္သြန္လည္း သုပ္၊ အကုန္တုတ္" ဟု ေျပာစမွတ္ပင္ ျပဳထားၾက၏။ တရားစကား ေဆြးေႏြးရင္း လက္ဖက္ရည္ဝိုင္းၾကီးမွာ ေျပာၾက၊ ဆိုၾက၊ ျငင္းၾက၊ ခံုၾကနဲ႕၊ ေနာက္ပိုင္း တစ္ေယာက္ေသာ သူက ျငင္းခံုရင္း ေဒါသျဖစ္လာေသာအခါ လက္ဖက္ရည္အိုးႏွင့္ ထေပါက္သတဲ့၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း လက္သီးႏွင့္ ထထိုးသတတ္၊ သူက…ေဟ့…"ဒါ ဝိပႆနာ လက္သီးကြ" တဲ့၊ လက္သီးႏွင့္ ထိုးေတာ့ နာသလားဆိုေတာ့ မနားဘူး၊ ေအး မင္း မနာဘူးဆိုရင္ မင္း "အနာဂါမ္" ျဖစ္ျပီကြတဲ့။

အစဦးပိုင္းတြင္ အရွင္သာရိပုတၱရာ အရွင္ေမာဂၢလႅာန္ အပါအ၀င္ တပည့္ငါးရာတို႔၏ ဆရာႀကီး လည္း ျဖစ္သည္။ အရွင္သာရိပုတၱရာ အရွင္ေမာဂၢလႅာန္တို႔သည္ ျမတ္ဗုဒၶသာသနာႏွင့္ မေတြ႔ခင္က သိဥၥည္း၏ အယူဝါဒကို ႏွစ္ျခိဳက္ခဲ့ၾကဖူးသည္။ အဂၢသာဝကၾကီး ႏွစ္ပါးတို႔သည္ လူဝတ္ ေၾကာင္ဘဝ တုန္းက ပြဲၾကည့္ရင္း စဥ္းစားမိၾကေလသည္။ လက္ခုပ္တီးလိုက္၊ ဆုခ်လိုက္၊ ရီလိုက္ ေမာလိုက္ ျဖင့္ အခ်ိန္ကုန္ေနလို႔ အက်ိဳးမရွိျပီ၊ ဤပြဲၾကည့္သူေတြအားလံုး ေနာင္ အႏွစ္တစ္ရာ အတြင္း အကုန္ေသ ၾကေပလိမ့္မည္၊ တို႔တေတြလည္း ေသၾကေပလိမ့္မည္ ဟု အေတြးေလးဝင္ျပီး ငါတို႔ ဒီလိုေနလို႔ေတာ့ မျဖစ္ေတာ့ဘူးဟု ဆံုးျဖတ္ကာ မေသရာ အမတ အျမိဳက္တရားရွာေပအဲ့ဟု စဥ္းစားျပီးေနာက္ လူ႔ေဘာင္ကို စြန္႔ခြာ၍ ထြက္လာခဲ့ရာ ယင္း သဥၥယေဗလ႒ပုတၱ ဆရာၾကီးႏွင့္ ေရွးဦးစြာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ ေလသည္။ သူ႔တပည့္ခံယူကာ ဆရာ့အယူဝါဒမ်ားကို သင္ယူျပီး ေနာက္ပိုင္း အရွင္ အႆဇိမေထရ္ႏွင့္ ေတြ႔စဥ္ ေယ ဓမၼာ ေဟတုပၸဘာဝါ စေသာ ေလးပါဒရွိ ဂါထာတစ္ပုဒ္ သစၥာေလးပါးတရား အက်ဥ္းခ်ဳပ္ နာၾကားခြင့္ရျပီး ႏွစ္သက္သေဘာက်ကာ ပရိဗိုဇ္ဘာသာ၊ ပရိဗိုဇ္သာသနာမွ ဗုဒၶဘာသာသို႔ ကူးေျပာင္းလာခဲ့ၾကေပသည္။

အမရာ၀ိေကၡပ၀ါဒ

သဥၥယေဗလ႒ပုတၱ အယူ၀ါဒမွာ အမရာ၀ိေကၡပ၀ါဒ-ငါးရွဥ္႔ကဲ့သို႔ အဖမ္းရခက္ေသာ (၀ါ) မည္သည့္အယူဟု ေဖာ္ျပရန္ ခက္ခဲေသာအယူပင္ ျဖစ္ေပသည္။ အမရာမည္ေသာ ငါးတစ္မ်ိဳးသည္လည္း အလြန္ေခ်ာထြက္ေနသျဖင့္ အလြန္အဖမ္းရခဲ့၏။ သူ၏ အယူဝဒါသည္လည္း ေတာင္မေရာက္ ေျမာက္မေရာက္ဝါဒ ပင္ျဖစ္သည္။ သူသည္ ဘဝ၊ ေလာက၊ ေမာကၡႏွင့္ ပတ္သက္၍ အယူဝါဒတစ္ခုကို တိတိက်က် မေျပာရဲ၊ အေၾကာင္းမွာ (၁) မုသားေႀကာက္၍ စကားကို ေရွာင္လႊဲေျပာဆိုျခင္း၊ (၂) စြဲလမ္းမႈ ဥပါဒါန္ေႀကာက္၍ လႊဲေျပာျခင္း၊ (၃) ပညာရွိမ်ား စစ္ေမးမည္ကို ေႀကာက္၍လႊဲေျပာျခင္း၊ (၄) ည့ံဖ်င္းထံုအျခင္း အေႀကာင္းေႀကာင့္ စကားကို ေရွာင္လႊဲ တိမ္းေရွာင္ ျခင္း တို႔ျဖစ္သည္။ ျခံစည္းရိုး ခြထိုင္သည့္ သူဟုလည္းေကာင္း၊ သံသယဝါဒီဟု လည္းေကာင္း၊ ေခၚဆိုနိုင္သည္။(Speculative Thinker or the founder of doctrine of doubt).

အဇာတသတ္မင္းၾကီးကေတာ့ တိတၳိဆရာၾကီး ေျခာက္ေယာက္ထဲမွာ သဥၥယေဗလ႒ပုတၱ၏ အယူဝါဒဟာ မေရာရာဆံုး ဝါဒ၊ အမိုက္မဲဆံုး ဝါဒဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားသည္ကို ေတြ႔ရ၏။ ျမတ္စြာ ဘုရား မပြင့္ခင္ကတည္းက အထက္ဆိုခဲ့ျပီး ဂိုဏ္းဆရာၾကီးတို႔၏ ဘာသာဝါဒမ်ား မဂဓတိုင္း၌ ေခတ္စားေနခဲ့ပံုကို သဟမၸတိ ျဗဟၼာၾကီး တရားေတာင္းခဲ့စဥ္က ျမတ္ဗုဒၶအား ထည့္ေလွ်ာက္ထားခဲ့ေပသည္။

ပါတုရေဟာသိ မဂေဓသု ပုေဗၺ၊

ဓေမၼာ အသုေဒၶါ သမေလဟိ စိႏၱိေတာ။

အပါပုေရတံ အမတႆ ဒြါရံ၊

သုဏႏၱဳ ဓမၼံ ဝိမေလနာႏုဗုဒၶံ။

(အရိယပရိေယသနသုတ္(မူလပဏၰာသပါဠိ)၊  ျဗဟၼယာစနကထာ(ဝိနည္းမဟာဝါ ပါဠိ)။

ဘေႏၱ- အို ျမတ္စြာဘုရား၊ ပုေဗၺ- ရွင္ေတာ္ဘုရား ထင္ရွားပြင့္ေပၚေတာ္မူရာ ကာလမွ ေရွး၌၊ မဂေဓသု- မဂဓတိုင္း၌၊ သမေလဟိ- ရာဂအစရွိေသာ ကိေလသာ အညစ္ႏွင့္တကြျဖစ္ေသာ ပုရာဏကႆပ အစရွိေသာ ဂိုဏ္းဆရာၾကီးတို႔သည္၊ စိႏၱိေတာ- ေဖာက္ေဖာက္ျပန္ျပန္ ေတြးၾကံ သတ္မွတ္ ပညတ္အပ္ကုန္ေသာ။ အသုေဒၶါ- မစင္မၾကယ္ စက္ဆုပ္ဖြယ္ျဖစ္သည့္ မိစၦာအယူဝါဒသည္ (ဝါ) စင္ၾကယ္မွဳကို မေပးစြမ္းနိုင္ေသာ မိစၦာအယူဝါဒသည္၊ ပါတုရေဟာသိ- ဇမၺဴဒိပ္၌ အဆိပ္ေရျဖန္းသကဲ့သို႔ ထင္ရွားစြာ ေပၚေပါက္ေနပါျပီ။ (တြံ- ရွင္ေတာ္ဘုရားသည္)၊ အမတႆ- ေသျခင္းကင္းရာ အျမိဳက္နိဗၺာန္၏၊ ဧတံ ဒြါရံ- ကႆပဘုရား သာသနာကြယ္သည္မွ စ၍ ပိတ္ေနလ်က္ရွိေသာ ထိုအရိယာမဂ္တံခါးကို၊ အပါပုရ(ဝိဝရ)- ေဒသနာေတာ္ဥာဏ္တည္းဟူေသာ လက္ေတာ္ျဖင့္ ဖြင့္လွစ္ေတာ္မူပါေလာ့၊ ဝိမေလန- ရာဂအစရွိေသာ ကိေလသာ ျမဴအညစ္အေၾကး ကင္းေဝးေတာ္မူေသာ ရွင္ေတာ္ဘုရားသည္၊ အႏုဗုဒၶံ- ေလ်ာ္စြာ သိေတာ္မူအပ္သည့္ သစၥာေလးပါး အမွန္တရားကို၊ (ဣေမ သတၱာ- ဤသတၱဝါတို႔သည္)၊ သုဏႏၱဳ- နာၾကားပါေစကုန္ ဘုရား။

အသိ အလိမၼာ၊ ဉာဏ္ပညာတို႔၊ လြန္စြာေခါင္းပါး၊ သူတုိ႔အားလွ်င္၊ ရွည္လ်ားဒုကၡ၊ ေရာက္သမွ်ပင္၊ ပညာ့တံခြန္၊ ဉာဏ္ရည္ခၽြန္သည့္၊ သူမြန္ျမတ္ဖ်ား၊ ရွင္တုိ႔အားမူ၊ တရားလက္ကုိင္၊ ေက်းဇူးလႈိင္၍၊ ၿဖိဳင္ၿဖိဳင္သုခ၊ ေကာင္းက်ိဳးရသည္၊ ေလာကဓမၼတာပါတကား”

ဆင္ျခင္စဥ္းစား အသိပြားႏိုင္ၾကပါေစ။

ေမတၱျဖင့္

ေဒါက္တာသုတာစာရာလကၤာရ(ေမ့သားလွ-ဇလဂၢ)

August 21- 2013 Wed.

(၁၃၇၅ခု ဝါေခါင္လျပည့္ ေမတၱာအခါေတာ္ေန႔ ေရးျပီး)။

မိစၦာဝါဒ တည္ေထာင္သူမ်ား ႏွင့္ သူတို႔၏ ဝါဒ အႏွစ္ခ်ဳပ္ ၄

၅။ နိဂဏၭနာဋပုတၱ

ဂိုဏ္ဆရာႀကီး ေျခာက္ဦးထဲက မင္းေရာ ျပည္သူပါ အေလးစားဆံုးခံရသည့္ “မဟာဝီရ” ေခၚ “ဂ်ိန(ဇိန)=ဂ်ိန္း” ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ႀကီး “နိကဏၭ”ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ သူတို႔၏ ဘာသာေရး က်မ္းစာမ်ားအလိုအရ နိဂဏၭသည္လည္း သိဒၶတၳ မင္းသားလို ရွင္ဘုရင္၏ သားတစ္ဦပင္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။ သူႏွင့္ သူ၏ဂိုဏ္းသားတို႔သည္ အထူးသျဖင့္ ကမၼဝါဒကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လက္ခံက်င့္သံုးေနၾကေသာ သူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။။ နိကဏၭ၏ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခႏၶာကိုယ္ကို ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္သည့္ အတၲကိလမထာႏုေယာဂ အက်င့္ကို သေဘာက်သူ အမ်ားအျပားပင္ ရွိ၏။

နိဂဏၭ= နိ- မရွိ၊ ဂဏ-ၭအေႏွာင္အဖြဲ႔၊ အထံုးအဖြဲ႔၊ နိဂဏၭ= ဟူသည္မွာ မည္သည့္ ေႏွာင္ၾကိဳးမွ မရွိ၊

 "ေႏွာင္ၾကိဳးမဲ့သူ" ဟု သူ႔ကိုယ္သူ ေၾကညာထားသူ ျဖစ္၏။ ယုတ္စြဆံုး မိမိဝတ္ထားသည့္ အဝတ္္အစားေပၚမွာ တပ္မက္မွဳ အေႏွာင္အဖြဲ႔မ်ိဳး မရွိေတာ့ဘူးဟု ယူဆလွ်က္ ေလာဘကို ခ်ိဳးႏွိမ္သည့္အေနျဖင့္ သူပိုင္တာဆိုလို႔ ဘာပစၥည္းမွ် မရွိဟုဆိုျပီး ဝတ္လစ္စလစ္ေနေလေတာ့၏။ ဘုရားရွင္လက္ထက္ႏွင့္ ပရိနိဗၺာန္စံျပီး ယေန႔ေခတ္အထိပင္ သူ၏ ဝါဒမ်ား ေပၚပ်ဴလာျဖစ္ေသး၏။ သူသည္ နိဂဏၭဂိုဏ္းၾကီးကို တည္ေထာင္ထားသူလည္းျဖစ္၏။ ယေန႔ေခတ္ သူတို႔ကို "ဂ်ိန္း" ဟုလည္း ေခၚၾကေသး၏။ "ဂ်ိန္း"  ဆိုသည္မွာ "ဂ်ိန-Jina" (ဇိန) ဟူေသာ ပါဠိမွ ဆင္းသက္လာသည့္ ေအာင္ျမင္သူ သို႔မဟုတ္ ေအာင္ေတာ္မူဘုရားရွင္ ဟုဆိုလို၏။ အိႏၵိယနိုင္ငံ ဗီဟာျပည္နယ္အတြင္း ရာဇျဂိဳဟ္ နာလႏၵာေနရာတစ္ဝိုက္ ဂ်ိန္းေက်ာင္းမ်ား အမ်ားၾကီးရွိပါေသးသည္။ အိႏၵိယနိုင္ငံ၌ သူ၏အယူဝါဒ ဘာသာတရားကို လိုက္နာသူအမ်ားအျပား ရွိေသး၏။

နိဂဏၭနာဋပုတၱ၏ အယူဝါဒ

 နိဂဏၭသည္ ေလးမ်ဳိးေသာ ေစာင့္စည္းျခင္းျဖင့္ ေစာင့္စည္း၏၊ စတုယာမ သံဝရ သံဝုတ(ေလးဘက္ေလးတန္မွ အကုသိုလ္တိုက္ဖ်က္ ဟန္႔တားေရးဟူေသာ ဝါဒ) ကို က်င့္သံုးပါသည္။ ဤေလာက၌နိဂဏၭသည္ (၁) အလုံးစုံေသာ ေရေအးကို တားျမစ္၏၊ (သဗၺဝါရိ ဝါရိေတာ)။

(၂) (မေကာင္းမႈကို) အလုံးစုံ တားျမစ္၏၊ (သဗၺဝါရိ ယုေတၱာ)။

(၃) (မေကာင္းမႈကို) အလုံးစုံ တားျမစ္ျခင္းျဖင့္ ပယ္ခြါၿပီး ျဖစ္၏၊ (သဗၺဝါရိ ဓုေတာ)။

(မေကာင္းမႈ ကို) အလုံးစုံတားျမစ္ျခင္းျဖင့္ (လြတ္ေျမာက္ရာကို) ေတြ႕ၿပီးျဖစ္၏၊ (သဗၺဝါရိ ဖုေဋာ)။ ဤေလးမ်ဳိးေသာ ေစာင့္စည္းျခင္းျဖင့္ေစာင့္စည္းၿပီးေသာ ဤနိဂဏၭနာဋပုတၱကို အထြတ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ေသာ စိတ္ရွိသူ ေစာင့္စည္းေသာ စိတ္ရွိသူ တည္ၾကည္ေသာ စိတ္ရွိသူဟု ဆိုအပ္၏''ဟု ေျပာဆို ပါသည္။

သူသည္ အဟႎသ ဝါဒကိုလည္း(သတၱဝါတို႔ကို မညွင္းပန္း မႏွိပ္စက္ျခင္း Non-Violence to others) ကို လက္ခံယံုၾကည္ထား၏။ အဟႎသဝါဒႏွင့္ ကမၼဝါဒကို လက္ခံက်င့္သံုးရာ၌ နိဂဏၭ၏အက်င့္က အေတာ့္ကို ၾကံေပါက္ၾကံစည္ ကတ္သီးကတ္သပ္ လည္းႏိုင္၊  ျပင္းလည္းျပင္းထန္၊ တဖက္စြန္းလည္း ေရာက္လြန္းလွ၏။ ဥပမာ ဆိုပါစို႔၊ ပါဏာတိပါကံ တစ္ခုေရွာင္ဖို႔ေလးမွာေတာင္ ေရစိမ္းမွာ ပိုးမႊားပါလို႔  ဒီအတိုင္းေသာက္ရင္ အျပစ္ရွိတယ္ဟု ယူဆေသာေၾကာင့္ ေရစိမ္းေသာက္ျခင္းကို လံုးဝေရွာင္သည္။ သြားတဲ့ ေျခလွမ္း ေအာက္မွာ ပိုးမႊားေတြ  ကင္းေအာင္ ေျခလွမ္းတိုင္းမွာ တံျမက္စည္းလွဲၿပီးမွ လွမ္းရမည္ဟု ဆို၏။ ဂ်ိန္းဘုန္းၾကီးတို႔သည္ ျမဴမွဳန္ကေလးမ်ား၌လည္း အသက္ဇီဝ ရွိသည္ဟု ယူဆၾက၏။ မိမိက အသက္ရွဳလိုက္လွ်င္ ထိုျမဴမွဳန္ေလးမ်ား ႏွာေခါင္းမွဝင္လာျပီး လူ၏ကိုယ္ေငြ႔ျဖင့္ အသက္ဇီဝ ပ်က္စီးလွ်င္ ပါဏာတိကံထိုက္ကာ သီလက်ိဳးေပါက္ေလေတာ့၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ဂ်ိန္းဘုန္းၾကီးတို႔သည္ က်န္းမာေရးလိုက္စားလိုျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ျမဴမွဳန္၌ရွိေသာ မျမင္နိုင္သည့္ ပိုးေကာင္ေလးမ်ား ေသမည္စိုးေသာေၾကာင့္ သူတို႔၏ ႏွာေခါင္း၌ အဝတ္စီးထားတတ္ၾက၏။

အထူးသျဖင့္ အိႏၵိယ၌ ဂ်ိန္းဝါဒကို ကုန္သည္ ပြဲစား၊ သူေဌးမ်ားသာ ကိုးကြယ္နိုင္ၾကေပမည္။ ေတာင္သူလယ္သမားတို႔သည္ ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးရာဝယ္ ေျမကို ေပါက္တူးျဖင့္ ေပါက္ျခင္းေၾကာင့္ ပိုးမႊားကေလးမ်ား ေသေက်သျဖင့္ ပါဏာတိပါတ ကံထိုက္ေလ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ေတာင္သူ လယ္သမားတို႔ ကိုးကြယ္ဖို႔ ခက္ခဲလွေပ၏။  နိဂဏၭအလို ပါဏာတိပါတ ကံမွ လြတ္ဖို႔ အလြန္ပင္ ခက္ခဲလွေပ၏။ မေကာင္းမႈကို တားျမစ္ျခင္းဆိုသည့္  ဓမၼျဖင့္သာ အၿမဲထိေတြ႕ေနေစဖို႔အတြက္ အဝတ္အ႐ံု အထိအေတြ႕ကိုပါ ေရွာင္ၾကဥ္၏။ တခ်ိဳ႕ေသာ က်င့္စဥ္၌ သာယာမွဳ အထိ အေတြ႕မျဖစ္ ေအာင္  ဆူးေပၚမွာသာ ထိုင္ျခင္း၊ အိပ္ျခင္းတို႔ကို က်င့္သံုး၏။ ရသာ႐ံုခံစားမႈ ကင္းေအာင္ အစား တစ္လုတ္ ေရတစ္မႈတ္သာ သံုးေဆာင္သည္အထိ မေသရံု တမယ္ စားေသာက္၏။  ထို႔ေၾကာင့္ သူ၏ ဝါဒသည္လည္း အစြန္းေရာက္ဝါဒ ဟုဆိုနိုင္၏။

မိစၦာဝါဒ တည္ေထာင္သူ ဂိုဏ္းဆရာၾကီး ေျခာက္ေယာက္တို႔တြင္ နိဂဏၭနာဋပုတၱ၏ အယူဝါဒကေတာ့ အေကာင္းဆံုးဝါဒ ဟုဆိုရမည္ ျဖစ္၏။ အရွင္မဟာဗုဒၶေဃာသ ဆရာၾကီးက "ဧတႆ ဝါေဒ ကိဥၥိ သာသနာႏုေလာမမၸိ အတၳိ၊ အသုဒၶလဒၶိတာယ ပန မိစၦာဒိဌိေယဝ ဇာတာ- (သူ၏ အဆံုးအမေတြထဲမွာ ျမတ္ဗုဒၶအဆံုးအမမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီတာေတြ ပါေသာ္လည္း ထာဝရျမဲတဲ့ ဇီဝ ရွိတယ္ အတၱရွိတယ္ ဆိုတာကို အေျခခံျပီး ေဟာထားလို႔ မိစၦာဝါဒ ပါဘဲ) ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳေတာ္မူခဲ့၏။ (နတ္သုဒၶါတမွ် မည္မွ်ပင္ စားေသာက္ဖြယ္ရာေတြ ေကာင္းေကာင္း၊ ယင္းစားဖြယ္ ေသာက္ဖြယ္ေကာင္းထဲ၌ မစင္အညစ္အေၾကး တစ္စက္က်သြားလွ်င္ပင္ မစင္မၾကယ္ ရြံစဖြယ္ျဖစ္သြားသကဲ့သို႔ သူ၏ အယူဝါဒ မည္မွ်ပင္ ေကာင္းေကာင္း၊ ဗုဒၶဝါဒႏွင့္ မည္မွ်ပင္ ကိုက္ညီပါေစ၊ ျမတ္ဗုဒၶဝါဒကား အနတၱဝါဒ သူ၏ ဝါဒက အတၱဝါဒ ျဖစ္သြားေသာေၾကာင့္ သူ၏အယူဝါဒ အားလံုး မိစၦာဒိဌိဝါဒ ျဖစ္သြားရေပေတာ့၏)။

နိဂဏၭနာဋပုတၱသည္လည္း ဗုဒၶဘာသာ ငါးပါးသီလကဲ့သို႔ သူ႔တပည့္တို႔အား ငါးပါးေသာ သီလကို ပညတ္ခဲ့ေၾကာင္း အခ်ိဳ႕ေသာ ဂ်ိန္းစာေပတို႔၌ ေဖာ္ျပထား၏။ ယင္းငါးပါဟူေသာ္ကား (၁) အဟႎသ=သူတပါးကို မညွင္းဆဲျခင္း (Non-Violence to others)၊ (၂) သစၥဘာသန= အမွန္တရားကို ေျပာဆိုျခင္း (Telling only what is true)၊ (၃) အေထယ်= မခိုးမဝွက္ျခင္း (Not stealling)၊ (၄) ျဗဟၼစရိယ= ေမထုန္ေရွာင္ၾကဥ္လွ်က္  ျမတ္ေသာအက်င့္ကို က်င့္ျခင္း (Noble practice refraing from sexual intercourse)၊ (၅) အပရိဂၢဟ= ပစၥည္းပစၥယ မိမိကိုယ္ပိုင္အတြက္ မသိမ္းပိုက္ မယူျခင္း (Not taking possession for oneself) တို႔ ျဖစ္သည္။

မဇၥ်ိမနိကာယ္ စူဠဒုကၡခႏၶသုတ္၌ မဟာနာမ္မင္းၾကီးေလွ်ာက္ထားမွဳႏွင့္စပ္၍ နိဂ႑တုိ႔  က်င့္စဥ္အေၾကာင္း သိနိုင္ေသး၏။ နိဂဏၭနာဋပုတၱသည္ တပည့္တို႔အား 'အိုနိဂဏၭတို႔ ေရွး၌ျပဳထားေသာ မေကာင္းမႈကံသည္ ရွိသည္သာတည္း၊ ထိုမေကာင္းမႈကံကို ဤစပ္ရွားလွသည့္ ျပဳႏိုင္ခဲေသာ အက်င့္ကို က်င့္ျခင္းျဖင့္ ေခ်ဖ်က္ၾကကုန္ေလာ့၊ ယခုဘဝ၌ ကိုယ္ျဖင့္ေစာင့္စည္းျခင္း ႏႈတ္ျဖင့္ေစာင့္စည္းျခင္း စိတ္ျဖင့္ေစာင့္စည္းျခင္းသည္ပင္ ေနာင္ဘဝ၌ မေကာင္းမႈကံကို မျပဳျခင္းျဖစ္၏၊ ဤသို႔လွ်င္ ကံေဟာင္းတို႔ကို အက်င့္ျဖင့္ ဖ်က္ဆီးျခင္း, ကံသစ္တို႔ကို မျပဳျခင္းေၾကာင့္ ေနာင္ဘဝ၌ မတိုးပြားျခင္းျဖစ္၏၊ ေနာင္ဘဝ၌ မတိုးပြားျခင္းေၾကာင့္ ကံကုန္၏၊ ကံကုန္ျခင္းေၾကာင့္ ဆင္းရဲဒုကၡကုန္၏၊ ဆင္းရဲဒုကၡကုန္ျခင္းေၾကာင့္ ခံစားျခင္းေဝဒနာကုန္၏၊ ေဝဒနာကုန္ျခင္းေၾကာင့္ ဆင္းရဲဒုကၡအားလံုးသည္ ပ်က္ျပဳန္းလတၱံ႕'ဟု ဆို၏။

ဆိုလိုသည္မွာ လူသားတို႔မွာ ကံေဟာင္းမ်ား ရွိၾက၏။ ထိုအတိတ္ဘဝက ပါလာသည့္ ကံေဟာင္းမ်ား ကုန္ခန္းေအာင္ တပအက်င့္၊ အတၱကိလမထ ႏုေယာဂအက်င့္ကို အပင္ပန္းခံက်င့္ျပီး က်င့္ရမည္။ ပစၥဳပၸန္ ကံသစ္မ်ားကိုလည္း သံဝရ ေစာင့္စည္းျခင္းျဖင့္ ေရွာင္ရမည္။ ခံစားမွဳ ကုန္ေအာင္၊ ကံသစ္ ကံေဟာင္းမ်ား ကုန္ေအာင္က်င့္ျပီး ေနာက္ဆံုး၌ လံုးဝျဖဴစင္လွသည့္ အတၱကေလးသာ က်န္ရွိျပီး Mokkha(Liberation) ဟုေခၚသည့္ လြတ္ေျမာက္မွဳ ရွိၾကသည္ ဟူ၏။

နိဂ႑တုိ႔  က်င့္စဥ္မ်ားကို ျမတ္ဗုဒၶက စူဠဒုကၡခႏၶသုတ္၌ ေအာက္ပါအတိုင္း မွတ္ခ်က္ျပဳေတာ္မူ။

မဟာနာမ၊္ ဤသို႔ေျပာဆိုေသာ္ ငါဘုရားသည္ ထိုနိဂဏၭတို႔အား- ''ငါ့သွ်င္ နိဂဏၭတို႔ 'ငါတို႔သည္ ေရွးက ျဖစ္ဖူးၾကကုန္သည္သာ၊ မျဖစ္ဖူးၾကကုန္သည္ မဟုတ္'ဟု သင္တို႔ သိၾကကုန္သေလာ'' ဟုေမးျမန္းခဲ့၏၊ ငါ့သွ်င္(ေဂါတမ) မသိၾကပါဟု (ျပန္လည္ ေျဖဆိုၾကကုန္၏)။

 ''ငါ့သွ်င္ နိဂဏၭတို႔ 'ငါတို႔သည္ ေရွးက မေကာင္းမႈကံ့ကို ျပဳခဲ့ဖူးသည္သာ၊ မျပဳခဲ့ၾကဖူးသည္ မဟုတ္'ဟု သင္တို႔ သိၾကကုန္သေလာ'' ဟု (ေမးျမန္းခဲ့၏) ငါ့သွ်င္ မသိၾကပါဟု (ဆိုၾကကုန္၏)။

''ငါ့သွ်င္ နိဂဏၭတို႔ 'ဤသို႔ ဤသို႔ေသာ မေကာင္းမႈကံကိုျပဳခဲ့ၾကဖူးကုန္ၿပီ'ဟု သင္တို႔ သိၾကကုန္သေလာ'' ဟု (ေမးျမန္းခဲ့၏)။ ငါ့သွ်င္ မသိၾကပါဟု (ဆိုၾကကုန္၏)။ ''ငါ့သွ်င္ နိဂဏၭတို႔ 'ဤမွ်ေသာ ဆင္းရဲဒုကၡကား ေက်ပ်က္ၿပီးၿပီ၊ ဤမွ်ေသာဆင္းရဲဒုကၡကို ေခ်ဖ်က္ရ ဦးမည္၊ ဤမွ်ေသာ ဆင္းရဲဒုကၡ ေက်ပ်က္ေသာ္ ဆင္းရဲဒုကၡ အလံုးစံုသည္ေက်ပ်က္လတၱံ႕'ဟု သင္တို႔ သိၾကကုန္သေလာ'' ဟု (ေမးျမန္းခဲ့၏)။ ငါ့သွ်င္ မသိၾကပါဟု (ဆိုၾကကုန္၏)။

''ငါ့သွ်င္နိဂဏၭတို႔ မ်က္ ေမွာက္ဘဝ၌ပင္ အကုသိုလ္တရားတို႔၏ ေပ်ာက္ကင္းျခင္းကို ကုသိုလ္တရားတို႔၏ ျပည့္စံုျခင္းကို သင္တို႔ သိၾကကုန္သေလာ'' ဟု (ေမးျမန္းခဲ့၏)။ ငါ့သွ်င္ မသိၾကပါဟု (ဆိုၾကကုန္၏)။

''ငါ့သွ်င္ နိဂဏၭတို႔ 'ဤသို႔လွ်င္ ငါတို႔သည္ ေရွးက ျဖစ္ခဲ့ၾကဖူးသည္သာ၊ မျဖစ္ခဲ့ၾကဖူးသည္မဟုတ္'ဟု သင္တို႔ မသိၾကကုန္။ ငါတို႔သည္ 'ေရွးက မေကာင္းမႈကံကို ျပဳခဲ့ၾကဖူးသည္သာ၊ မျပဳခဲ့ၾကဖူးသည္ မဟုတ္ကုန္'ဟု မသိၾကကုန္။ 'ဤသို႔ ဤသို႔ေသာ မေကာင္းမႈကံကို ျပဳခဲ့ၾကဖူးကုန္ၿပီ'ဟု မသိၾကကုန္။ 'ဤမွ်ေသာ ဆင္းရဲဒုကၡကား ေက်ပ်က္ၿပီးၿပီ၊ ဤမွ်ေသာဆင္းရဲဒုကၡကို ေခ်ဖ်က္ရဦးမည္၊ ဤမွ်ေသာ ဆင္းရဲဒုကၡ ေက်ပ်က္ေသာ္ ဆင္းရဲဒုကၡ အလံုးစံုသည္ ေက်ပ်က္လတၱံ႕'ဟု မသိၾကကုန္။ မ်က္ေမွာက္ဘဝ၌ပင္ အကုသိုလ္တရားတို႔၏ ေပ်ာက္ကင္းျခင္း ကုသိုလ္တရားတို႔၏ ျပည့္စံုျခင္းကို မသိၾကကုန္။ ငါ့သွ်င္ နိဂဏၭတို႔ ဤသို႔ျဖစ္ေသာ္ ေလာက၌ၾကမ္းတမ္းသူ ေသြးစြန္းေသာလက္ရွိသူ ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အမႈရွိသူတို႔သည္ လူျဖစ္လာကုန္လ်က္ နိဂဏၭတို႔၌ ရွင္ရဟန္းျပဳၾကေလ ကုန္ေယာင္ တကား'' ဟု (ေျပာခံရေပလိမ့္မည္ ဟု) မွတ္ခ်က္ျပဳေတာ္မူ၏ ။

နိဂဏၭ၏ အဆံုးအမသည္ အသိဉာဏ္သေဘာတရားရယ္လို႔ မပါဘဲ ခႏၶာကိုယ္ကို ညႇင္းပန္းသည့္ အက်င့္မ်ိဳးစံုကိုသာ ေဟာညႊန္ထားတာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သူ႔ဝါဒကို ယံုၾကည္သူအမ်ားစုသည္လည္း ဆင္ျခင္တံုတရားနည္းပါးၾကသျဖင့္ အသိနည္းသေလာက္ အစြဲနာ အခြါခက္ေတြျဖစ္ၾကကာ ယခုအထိလည္း မ်ိဳးဆက္ေတာ့ျဖင့္ မဆိတ္သုဥ္းေသးေပ။     ျမတ္ဗုဒၶပြင့္ေပၚသည့္အခါ နိဂဏၭတို႔ဂိုဏ္းသည္ တျဖည္းျဖည္း အင္အားေလ်ာ့ပါးလာတာကေတာ့ အေတာ္ေလး သိသာပါ၏။ တခ်ိဳ႕ ဆင္ျခင္တံုရွိၾကသည့္ဲ့ သီဟစစ္သူႀကီးတို႔၊ ဥပါလိသူၾကြယ္တို႔လို ပုဂၢိဳလ္ေတြက ျမတ္ဗုဒၶ၏ တပည့္သားအျဖစ္ ခံယူသြားၾကသည္ကို မွန္းဆ၍ သိနိုင္ေပသည္။