ခႏၱ်ာ ဘိေယ်ာ န ဝိဇၨတိ(သဂါထာဝဂၢပါဠိ)ခႏၱီတရားထက္ သာလြန္မြန္ျမတ္ေသာအရာ ေလာက၌ မရွိ။ ခႏၱီ(သည္းခံျခင္း)တရား သည္ ေလာက၌ အျမတ္ဆံုး အလိုလားအပ္ဆုံးတရားပင္ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမတ္ဗုဒၶက ခႏၱီ ပရမံ တေပါ တိတိကၡာ- သည္းခံျခင္းသည္ အျမတ္ဆုံးလမ္းစဥ္ဟုပင္ ေဟာေတာ္မူခဲ့သည္။ ခႏၱီတရားသည္ အလြန္အဆင့္တန္းျမင့္ျပီး ေလာကီေလာကုတၱရာ စည္းစိမ္ဥစၥာ ရေၾကာင္းတရားလည္း ျဖစ္သည္ဟု အဌကထာ ဆရာၾကီးမ်ားက ဖြင့္ဆိုထားၾကျပန္၏။ (ခႏၱ်ာ ဘိေယ်ာ ေလာကိယေလာကုတၱရဓနဝိႏၵန ကာရဏံဝါ(သုတၱနိပါတ္အဌကထာ)။
သာသနာျပဳရာ၌ျဖစ္ေစ ေလာကီေလာကုတၱရာစည္းပြားရွာရာ၌ျဖစ္ေစ သည္းခံစြမ္းရည္ခႏၱီတရား လက္ကိုင္မထားနိုင္ပါက လုိရာခရီးမျပီးေျမာက္နိုင္ေပ။ ေလာက၌ခႏၱီတရားသည္ မရွိမျဖစ္အလိုအပ္ဆုံးတရားပင္ျဖစ္၏။ မႏၱေလးျမိဳ႕ ပဥၥမသဂၤါယနာပြဲၾကီးကို ဦးေဆာင္ေတာ္မူခဲ့ေသာ မႏၱေလး ဒကၡိဏာရာမ ဘုရားၾကီးတိုက္ဆရာေတာ္ေရးသားသည့္ သံေဝဂဝတၳဳဒီပနီက်မ္း၌လည္း သီလသမာဓိ ပညာနံ ခႏၱီပဓာန ကာရဏံ- သေဗၺေတ ကုသလာ ဓမၼာ ခႏၱ်ာ ယဒါဝ ဝဋေတ ဟုဆိုထား၏။ သည္းခံျခင္း ခႏၱီတရား မိမိတို႔သႏၱာန္၌ မထားရွိနိုင္ပါလွ်င္ သာသနာေတာ္ဝယ္တကယ့္အေျခခံက်သည့္ သီလသမာဓိပညာတရားမ်ား တိုးပြားလာနိုင္ဖို႔ ခဲယဥ္းလွ၏။ ခႏၱီတရားသည္ သီလသမာဓိပညာတရားတို႔၏ အေျခခံက်က် ပဓာနအေၾကာင္းရင္းခံလည္း ျဖစ္၏။ အခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ ခႏၱီတရားသည္ ကုသိုလ္မွန္သမွ်၏ အေျခခံအုဌ္ျမစ္ပင္ျဖစ္၏။
သည္းခံျခင္း-ေျမကမၻာ၌ရပ္တည္ျပီး ကိုယ္က်င့္တရားကိုတည္ေဆာက္ကာ လူအခ်င္းခ်င္း တန္းတူရည္တူ ဆက္ဆံနိိုင္၏။ ခႏၱီတရားသည္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးကို မယိမ္းမယိုင္ မေကြ႔မေကာက္ေစဘဲ ေျဖာင့္တန္းတိုးတက္ရာလမ္းသို႔ အျမဲတမ္းဦးတည္ေစနိုင္သည္။ ခႏၱီတရားကင္းမဲ့သည့္ေလာကၾကီးသည္ မွန္ကန္ေျဖာင့္မတ္မွဳ တရားမွ်တမွဳမ်ားႏွင့္ ကင္းေဝးမွာမလြဲေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ခႏၱီတရားသည္ မတရားမွဳ မွန္သမွ်ကို ဆန္႔က်င္နိုင္စြမ္းရွိျပီး လူအခ်င္းခ်င္းႏွိပ္စက္ညွင္းပန္းျခင္း ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္း အနိုင္က်င့္မ်ားကို ၾကံ႕ၾကံ႕ခံနိုင္စြမ္းရွိ၏။ ခႏၱီ၏ရန္ ေဒါသမာန္ တြန္းလွန္နိုင္ပါေစ- ဟူသည့္သီတဂူဆရာေတာ္၏ ေမတၱာပို႔အတိုင္း ခႏၱီတရားသည္ အမ်က္ေဒါသ ရန္မာန္အေပါင္းကိုလည္း တြန္းလွန္နိုင္စြမ္းရွိ၏။
သည္းခံသည္ဟူရာ၌လည္း မဟုတ္မမွန္သည့္အေၾကာင္းအရာမွန္သမွ်ကို အျမဲတမ္းေခါင္းငံု႔ခံျခင္းကို ခႏၱီဟု မဆိုလိုနိုင္ေပ။ မိမိကို မဟုတ္မမွန္စြပ္စဲြေျပာဆိုလာပါက ေခါင္းငံု႕သည္းခံေနရမည္မဟုတ္။ အဘူတံ အဘူတေတာ နိေဗၺေဌတဗၺံ- (သီလကၡန္ပါဠိ)မဟုတ္မွန္ရင္ မဟုတ္မွန္သည့္အတိုင္း ေျဖရွင္းခ်က္ေပးရမည္။ ဘူတံ ဘူတေတာ ပဋိဇာနိတဗၺံ- ဟုတ္မွန္ရင္ ဟုတ္မွန္သည့္အတိုင္း ဝန္ခံရမည္။ သို႔မွသာလွ်င္ အဓိဝါသနခႏၱီ ျဖစ္ေပသည္။ ဓားလွံ ဒုတ္ဓားလက္ကိုင္ေဆာင္ျပီး ေျဖရွင္းတုန္႔ျပန္ရမည္ဟုေတာ့ မဆိုလိုပါ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ထိုကဲ့သို႔လက္တုန္႔ျပန္ျခင္းသည္ သူေတာ္ေကာင္းတို႔၏ အလုပ္မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ အမွန္တရားေပၚရပ္တည္ျပီး ေျဖရွင္းျခင္းႏွင့္ ဝန္ခံျခင္း ႏွစ္ပါးသည္ ခႏၱီ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။
အထက္ပါလမ္းစဥ္အတိုင္း ခႏၱီတရားလက္ကိုင္ထားပါက ေလာကၾကီး သာယာဖြံျဖိဳးျပီး ေလာကလူသားမ်ား ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့ေစပါလိမ့္မည္။ အတၱေနာ ပေရသဥၥ အနတၳဗဋိဗာဟေနာ၊ အတၳာဝေဟာစ ခႏၱီေတာ ဥတၱရိ အပႆေယာ နတၳိ ဟူေသာ ဝိသုဒၶိမဂ္ဋီကာစကားအရ ခႏၱီတရားသည္ မိမိသူတပါးႏွစ္ဦးသား အက်ိဳးမဲ့ျဖစ္မွဳကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္နိုင္ျပီး မိမိအက်ိဳး သူတစ္ပါးအက်ိဳးကို ျပီးေျမာက္ေအာင္လည္း ေဆာင္ရြက္ေပနိုင္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ခႏၱီတရားထက္ ပိုမိုအားကိုးစရာ မရွိနိုင္ေပ။ ခႏၱီႏွလုံးအစဥ္သုံးဖို႔ အလြန္အေရးၾကီးလွပါသည္။
ခႏၱီတရားသည္ လူသားတို႔၏ ဘဝေတြကို သာယာေပ်ာ္ရႊင္ေစနိုင္၏။ ကမၻာေလာကၾကီးကို အေပါင္းလကၡဏာဘက္သို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေစရာ၌ ခႏၱီတရားျဖင့္တည္ေဆာက္လွ်င္ ပိုမိုေအာင္ျမင္နိုင္၏။ ခႏၱီ၏တန္ဘိုးကို သိနားလည္ျပီး ယင္းတရားကို လူသားတိုင္းရင္ဝယ္ ေထြးပိုက္ထားနိုင္ပါက ေလာကၾကီး ျငိမ္းခ်မ္းသာယာနိုင္မည္ျဖစ္၏။ လူသားတို႔စိတ္ႏွလုံးဝယ္ ခႏၱီတရား ပြင့္လန္းေဝဆာေနပါက ဤကမၻာေလာကၾကီးမွာ အၾကမ္းဖက္မွဳမ်ား ကင္းေဝးလွ်က္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္၏ အျမင့္မားဆုံးေသာ အတိုင္းတာအထိ တက္လွမ္းနိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
အဘိဓမၼာသေဘာအရ ခႏၱီႏွင့္ ေမတၱာတရားသည္ အေဒါသျပဓာန္းေသာ စိတၱဳပၸါဒ္ခ်ည္းပင္ျဖစ္၏။ သို႔အတြက္ေၾကာင့္ ခႏၱီႏွင့္ေမတၱာတရားသည္ အျမဲတမ္းဒြန္တြဲလွ်က္ရွိ၏။ ခႏၱီတရားသည္ ၃၈ ျဖာမဂၤလာတရားတို႔တြင္လည္း တစ္ပါးအပါဝင္ျဖစ္၍ အလြန္က်က္သေရ မဂၤလာအေပါင္းႏွင့္လည္း ျပည့္စုံလွေပ၏။ ပါရမီ ၁၀ပါးတို႔တြင္လည္း တစ္ပါးအပါဝင္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ျဖည့္က်င့္ရမည့္ ပါရမီလည္း ျဖစ္၏။ ခႏၱီတရားကို ခႏၱီဗလ (သည္းခံျခင္းစြမ္းရည္) ဗလာနိ-ကႏၱိ (ႏွစ္သက္ဖြယ္စြမ္းအား) မဂၤလာတရားဟု ဆိုထား၏။ ခႏၱီပါရမီျဖည့္က်င့္ရာ၌ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ ခႏၱီဝါဒီရေသ့၏ ဇာတ္လမ္းသည္ အလြန္တရာ ထိတ္လန္႔တုန္လွဳပ္ဖြယ္ေကာင္းလွ၏။ ကလာဗုမင္း၏ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မွဳကို သည္းခံေတာ္မူခဲ့သည္မွာလည္း သဗၺညုတဥာဏ္ေတာ္ ရဖို႔ရန္ပင္ျဖစ္က်င့္ေတာ္မူခဲ့၏။ ဘုရားေလာင္းတို႔ကဲ့သို႔ ခႏၱီပါရမီ အျပည့္အဝ မျဖည့္က်င့္နိုင္ေသာ္လည္း မိမိတို႔၏ စိတ္ဓာတ္မ်ားကို ၾကိဳးစားကာ အားတင္းလွ်က္ တတ္အားသမွ်ျဖည့္စြမ္းသင့္၏။ ျဖစ္ေပၚလာေသာအမွဳကိစၥမွန္သမွ်ကို ခႏၱီတရားျဖင့္ လက္ကိုင္ေျဖရွင္းနိုင္ပါက ေအာင္ျမင္မွဳ ရရွိနိုင္၏။
ဗုဒၶစာေပ၌ ပုေဏၰာဝါဒ သုတ္ေတာ္လာ အရွင္ပုဏၰမေထရ္၏ သည္းခံစြမ္းရည္သည္လည္း အနာဂတ္ သာသနာျပဳပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ စံနမူနာျပ ပင္ျဖစ္ခဲ့၏။ အရွင္ပုဏၰမေထရ္၏ ေမြးရပ္ေျမသည္ သုနာပရႏၱတိုင္းဟု ျပဆိုထား၏။ ယခုအခါ ဣႏၵိယနိုင္ငံ၏ ေတာင္ပုိင္း ဘုံေဘျမိဳ႕(မြန္ဘိုင္းျမိဳ႕)၏ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ပုေဏး(ပုေနး) ဟူသည့္ ေတာင္ေပၚျမိဳ႕ေလးသည္ အရွင္ပုဏၰ၏ ဇာတိျမိဳ႕ျဖစ္သည္ဟု ထိုျမိဳ႕ေန ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားက ဂုဏ္ယူလွ်က္ ေျပာဆိုေနၾကပါသည္။ ေရွးအခါက ဣႏၵိယနိုင္ငံတြင္ မဇၥ်ိမေဒသကို ဇမၺဴဒိပ္ကၽြန္း ဟုေခၚ၍ ယင္းမဇၥိ်မေဒသ၏ အေရွ႕ဘက္ကို ပုဗၺဝိေဒဟ(အေရွ႕ကၽြန္း)၊ သို႔မဟုတ္ ပုဗၺ ႏၱတိုင္း(အေရွ႕တိုင္း)၊ သို႔မဟုတ္ ဝိေဒဟတိုင္း ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ မဇၥိ်မေဒသ၏ အေနာက္ဘက္ကို အပရေဂါယာန(အေနာက္ကၽြန္း၊ အပရ ႏၱတိုင္း(အေနာက္တိုင္း) ဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚဆိုျခင္းရွိၾကကုန္၏။
ဘုရားေလာင္း မႏၶာတု စၾကာမင္းၾကီးသည္ သားေတာ္ သူနုအား အပရႏၱတိုင္းကို ေပးသနားေတာ္မူေသာေၾကာင့္ သူနာပရ ႏၱ(သူနု-အပရ ႏၱ)ဟူ၍ တိုင္းအမည္တစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာ၏။ သုနာပရ ႏၱတိုင္းသည္ သားေတာ္ သူနု မင္းသားပိုင္ အေနာက္တိုင္းဟု ဆိုလိုသည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕ေသာအဌကထာတို႔၌ သူနာပရ ႏၱတိုင္းဟုလည္းေကာင္း၊ အပရ ႏၱတိုင္းဟုလည္းေကာင္း အသီးသီးေဖာ္ျပၾကကုန္ေသး၏ (သာဝတၳိျမန္မာေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဦးၾသဘာသ၏ မဇၥ်ိမေဒသ ျမိဳ႕ရြာမ်ားမွ သမိုင္းရုပ္ၾကြင္းမ်ား ႏွာ ၂၀၇)။ သီတဂူဆရာေတာ္ၾကီးကေတာ့ အထက္ပါမိန္႔ဆိုခ်က္မ်ိဳးအျပင္ အပရ ႏၱတိုင္းဆိုတာ ပါကစၥတန္ရဲ႕ အေနာက္ဘက္က အာဖဂန္နစၥတန္တို႔၊ တူရကီတို႔၊ ရုရွားျပည္ရဲ႕ ေတာင္ဘက္ျခမ္း ဥဇဘက္ကစၥတန္တို႔၊ တာဂ်စ္ကစၥတန္တို႔ အဲဒီနယ္တစ္ခြင္ကို အပရ ႏၱတိုင္းဟု ဆိုတယ္၊ ဒါေတြကေတာ့ ပထဝီကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ စာေပမ်ိဳးစုံ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြေတြရဲ႕အဆုံးအျဖတ္ပါ၊ ထိုပညာရွင္မ်ား ေရးသားထားေတြကို ၾကည့္ျပီး ဘုန္းၾကီးတို႔ မွတ္သားျပီးေတာ့ ယေန႔ ျပန္လည္ ေဟာေျပာျပတာပါဟု ဆရာေတာ္ၾကီးက တစ္ခုေသာ တရားသဘင္တြင္ မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့ပါသည္။
ဤေနရာ၌ တင္ျပလိုသည္မွာ အရွင္ပုဏၰ၏ ခႏၱီတရားလက္ကိုင္ထားပုံပင္ျဖစ္၏။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ဆိုရေသာ္ တစ္ေန႔ေသာအခါ အရွင္ပုဏၰသည္ ျမတ္ဗုဒၶကို သာသနာျပဳၾကြဖို႔ ေလွ်ာက္ထားရာ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္က အရွင္ပုဏၰကို ခ်စ္သား -သင္ယခု သာသနာျပဳသြားမည့္ သုနာပရ ႏၱတိုင္းသားေတြဟာ အလြန္ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တယ္၊ အဲဒီလူေတြက မင္းကို အတိုက္ခံျပဳလိမ့္မယ္၊ ဆဲေရးတိုင္းထြာလိမ့္မယ္၊ ၾကမ္းတမ္းရိုင္းစိုင္းစြာ ဆက္ဆံၾကလိမ့္မယ္၊ အဲဒီလိုဆိုရင္ မင္းဘယ္လို သာသနာျပဳမလဲ လို႔ ျမတ္ဗုဒၶက ေမးေတာ္မူခဲ့သည္။
အရွင္ပုဏၰ၏ ႏွလုံးသြင္း စိတ္ဓာတ္ ခႏၱီတရားသည္ အလြန္အတုယူစရာေကာင္းလွ၏။ အကယ္၍ အဲဒီလို သူ႔အေပၚ ၾကမ္းတမ္း ရက္စက္စြာ ျပဳမူဆက္ဆံတဲ့ လူေတြကို အထူးေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဘုရား၊ သူတို႔က ၾကမ္းတမ္းတဲ့စကားေတြ ေျပာရုံသာေျပာဆိုပါတယ္၊ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ သူ႕ကို ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းမရွိဘူး၊ ခဲနဲ႔လည္း မေပါက္ဘူး၊ တုတ္နဲ႔လည္း မရိုက္လို႔ ေက်းဇူးတင္ပါ့မယ္ ဘုရား ဟု ျမတ္ဗုဒၶအား ေလွ်ာက္ထားခဲ့၏။ အကယ္၍ သူတို႔က တုတ္ေတြ ခဲေတြနဲ႔ တိုက္ခိုက္လာတယ္ဆိုရင္ မင္းဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဟု ဗုဒၶက ေမးေတာ္မူျပန္၏။ အဲလိုဆိုေတာ့လည္း တုတ္နဲ႔ရုိက္ရုံသာ ရိုက္တာ၊ ေသေအာင္မသတ္တာကိုဘဲ သူတို႔ကို ေက်းဇူးတင္ရပါတယ္။ ဒါဆို သူတို႔က မင္းကို သတ္တယ္ဆိုရင္ေရာ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ လို႔ ျမတ္ဗုဒၶက ထပ္ဆင့္ေမးေတာ္မူျပန္သည္။
အရွင္ဘုရား၊ ေလာကၾကီးမွာ လူေတြဟာ အလြန္ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ၾကတယ္ဘုရား၊ ဆင္းရဲဒုကၡေတြ႔ၾကံဳရလြန္းလို႔ ကိုယ့္ကိုကို သတ္ေသတဲ့လူေတြလည္း အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသဖို႔ တာဝန္ၾကီးမရွိပဲနဲ႔ သူတပါးက လာသတ္ေပးတဲ့အတြက္လည္းဘဲ တပည့္ေတာ္က ေက်းဇူတင္လိုက္ပါဦးမယ္ဘုရား ဟု အရွင္ပုဏၰေထရ္က ေလွ်ာက္ထားခဲ့၏။ မွန္ပါ၏။ ေဂါဓိက သုတၱန္လာ အရွင္ေဂါဓိကမေထရ္သည္လည္း ခႏၶာကိုယ္ၾကီး အလြန္စက္ဆုတ္ရြံမုန္းေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသကာ ေသလုဆဲဆဲ ရဟႏၱာျဖစ္ဘူး၏။ ထို႔ျပင္ ဝဂၢဳမုဒါျမစ္ကမ္းက ရဟန္း ၅၀၀ တို႔သည္းခႏၶာကိုယ္ၾကီး စက္ဆုပ္ေတာ္မူၾကေသာေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသခဲ့ေတာ္မူၾကသည္ကို နမူနာထားကာ အရွင္ပုဏၰက ေလွ်ာက္ထားခဲ့ဟန္တူပါသည္။ ျမတ္ဗုဒၶက သာဓု သုံးၾကိမ္ေခၚဆိုေတာ္မူျပီး အရွင္ပုဏၰကဲ့သို႔ စိတ္ထားမွသာလွ်င္ သည္းခံနိုင္ရည္ ရွိမွသာလွ်င္ သာသနာျပဳစိတ္ထား အစစ္အမွန္ျဖစ္တယ္ဟု မိန္႔ဆိုေတာ္မူခဲ့ပါသည္။
သာသနာျပဳ လူရွင္ရဟန္းတို႔သည္လည္း ေက်းဇူးတရားကို ရွာၾကံျပီး ေက်းဇူးတင္ထိုက္ပုံကိုလည္း၊ ရန္လိုသည့္ သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ၾကံဳေသာ္လည္း စိတ္ဓာတ္ပ်က္ျပားမသြားဘဲ ေမတၱာစိတ္ ခႏၱီတရားလက္ကိုင္ထားကာ သာသနာျပဳနိုင္ပုံကိုလည္းေကာင္း ပုေဏၰာဝါဒသုတ္မွ သင္ခန္းစာကို အားေဆးတစ္ခြက္အျဖစ္ ႏွလုံးပိုက္လွ်က္ စြမ္းစြမ္းတမံ သာသနာျပဳေဆာင္ရြက္နိုင္ၾကပါေစ ဟု ေမတၱာျပဳရင္း။
ခႏၱီ၏ရန္ ေဒါသမာန္ တြန္းလွန္နိုင္ၾကပါေစ။
ေမ့သားလွ-ဇလဂၢ
၁၃၇၃ ခု သီတင္းကၽြတ္လဆန္း ၁၅ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔
၁၂-၁၀-၂၀၁၁
